Czym jest plan spłaty wierzycieli i jak go ustalić?

 

Po ogłoszeniu prze sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej następuje kolejny etap postępowania upadłościowego.

Polega on na ustaleniu przez syndyka składników i wartości masy upadłości, a więc majątku i dochodów upadłego oraz sporządzeniu listy wierzytelności, która jest podstawą do dokonania planu podziału środków, jakie zostały uzyskane w efekcie likwidacji mienia będącego własnością upadłego oraz opracowania planu spłaty wierzycieli.

W jaki sposób jest on ustalany oraz jak wygląda procedura sądowa w tym przedmiocie, opisuje niniejszy artykuł.

 

Ustalenie planu spłaty wierzycieli

 

Po upływie terminu do zgłaszania wierzytelności i przeprowadzeniu likwidacji majątku wchodzącego w skład masy upadłości, syndyk składa sądowi projekt planu spłaty wierzycieli z uzasadnieniem, załączając jednocześnie:

1) dowody doręczenia upadłemu oraz wierzycielom projektu planu i zobowiązaniem do zajęcia wobec niego stanowiska na piśmie w terminie czternastu dni,

2) stanowiska upadłego oraz wierzycieli albo informację, że nie złożyli oni tego dokumentu wraz z podaniem przyczyny takiego stanu rzeczy.

 

Sąd ustala plan spłaty wierzycieli po przeprowadzeniu rozprawy, jeżeli upadły, syndyk lub wierzyciel złożył wniosek o jej przeprowadzenie, zawiadamiając ich uprzednio o wyznaczonym terminie.

Pamiętać trzeba, że zgłoszenie wierzytelności dokonane po złożeniu przez syndyka projektu planu spłaty wierzycieli z uzasadnieniem pozostawia się bez rozpoznania.

 

Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli podlega publicznemu obwieszczeniu i przysługuje na nie zażalenie. Wydanie postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania w tym przedmiocie.

 

Odmowa ustalenia planu spłaty wierzycieli

 

 Sąd wydaje postanowienie o odmowie ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeżeli :

1) upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań,

2) w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań – chyba że ustalenie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

 

W przypadku, gdy pomimo zaistnienia w/w przesłanek, w postępowaniu zgromadzono fundusze masy upadłości, wówczas sąd wydaje postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli, w którym wymienia wierzycieli uczestniczących w planie spłaty, oraz dokonuje podziału funduszy masy upadłości między wierzycieli, którzy w nim uczestniczą. Wydanie postanowienia w tym zakresie, także oznacza zakończenie postępowania

 

Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli

 

W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd:

 

1)     wymienia wierzycieli uczestniczących w planie spłaty,

 

2)     dokonuje podziału funduszy masy upadłości pomiędzy wierzycieli uczestniczących w planie spłaty, jeżeli w postępowaniu zgromadzono fundusze masy upadłości,

 

 

3)     ustala, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa,

 

4)     określa, w jakim zakresie i okresie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania, które w postępowaniu upadłościowym zostałyby uznane na liście wierzytelności, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli. Do okresów spłaty, zalicza się okres od upływu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości do dnia ustalenia planu spłaty wierzycieli, chyba że dłużnik nie pokryłby w całości kosztów postępowania tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Nie zalicza się do nich okresu warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.

 

 

 

W przypadku ustalenia, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli nie może być ustalony na okres krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy ani dłuższy niż osiemdziesiąt cztery miesiące.

W przypadku gdy w drodze wykonania planu spłaty wierzycieli dłużnik spłaci co najmniej 70% zobowiązań objętych planem spłaty wierzycieli, które w postępowaniu upadłościowym zostałyby uznane na liście wierzytelności, plan spłaty wierzycieli nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż rok. Jeśli wskaźnik ten wynosi 50%, wówczas plan spłaty wierzycieli nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż dwa lata.

 

Koszty postępowania tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa oraz inne zobowiązania masy upadłości niezaspokojone w toku postępowania uwzględnia się w planie spłaty wierzycieli w pełnej wysokości, chyba że możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz ich potrzeby mieszkaniowe nie pozwalają na ich pokrycie.

 

Co bierze pod uwagę sąd?

 

Ustalając plan spłaty wierzycieli, sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności oraz stopień zaspokojenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Drugim czynnikiem jest stopień przyczynienia się upadłego do niewypłacalności, o czym wspomniano w poprzednim rozdziale.

Dodać trzeba, że Sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego oraz wierzycieli co do treści planu spłaty wierzycieli.

 

Skutki prawne ustalenia planu spłaty wierzycieli

 

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed jego ustaleniem. Nie dotyczy to zobowiązań o charakterze alimentacyjnym, zobowiązań wynikających z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązań do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązań do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązań, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

 

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących posiadanego majątku, które mogłyby pogorszyć zdolność do jego realizacji. Sąd może zdecydować inaczej,  na wniosek upadłego, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Wówczas sąd albo wyraża zgodę na przeprowadzenie danej czynności prawnej albo też zatwierdza jej dokonanie.

 

Upadły jest obowiązany składać sądowi corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do sprawozdania upadły obowiązany jest dołączyć kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.

 

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.

Umorzeniu nie podlegają wszystkie te zobowiązania, które zostały wskazane na początku tego podtytułu.