Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej

 

Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej

 

Skutki jakie niesie za sobą ogłoszenie upadłości konsumenckiej mają bardzo poważne konsekwencje prawne dla upadłego, a więc osoby wobec której została ona orzeczona. O tym jakiego są one rodzaju oraz jak wpływają na codzienne życie dłużnika piszemy w niniejszym artykule. 

Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej dla dłużnika mają dwojaki charakter: pozytywny oraz negatywny.

 

Skutki negatywne

 

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej a majątek dłużnika

 

Z chwilą wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, dłużnik traci wszelkie uprawnienia w zakresie sprawowania zarządu, korzystania i dokonywania czynności rozporządzających swoim majątkiem. Sąd bowiem powołuje syndyka, na którego przechodzą wszelkie prawa w tym przedmiocie, w związku z czym jakiekolwiek czynności prawne wykonane przez upadłego i dotyczące składników jego majątku są nieważne z mocy samego prawa.

 

Sędzia-komisarz określa zakres i czas korzystania przez upadłego lub osoby mu bliskie, którzy w dacie ogłoszenia upadłości zamieszkiwali w mieszkaniu znajdującym się w lokalu lub w budynku wchodzącym do masy upadłości, z tego mieszkania.

 

Po ogłoszeniu upadłości, co do zasady, cały majątek należący do dłużnika, zarówno istniejący w chwili wydania postanowienia w tym przedmiocie, jak i nabyty przez upadłego w trakcie prowadzenia postępowania upadłościowego, wchodzi w skład masy upadłości, która przeznaczona jest na spłatę długów oraz pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W tym celu zostanie on, poza pewnymi wyjątkami, sprzedany przez syndyka, co dotyczy także nieruchomości, które należą do upadłego i w których zamieszkuje, takich jak lokal mieszkalny czy dom. Do masy upadłości wchodzi również wynagrodzenie z umowy o pracę w części podlegającej zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazać trzeba, że wolna od zajęcia jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

 

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje także postawienie wszystkich zobowiązań dłużnika, zarówno pieniężnych, jak i niepieniężnych w stan natychmiastowej wymagalności, albowiem  są one objęte postępowaniem upadłościowym. 

 

Ograniczenie dłużnika w zarządzie swoim majątkiem nie obejmuje przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy, przedmiotów użytku codziennego, ubrań, mebli, środków czystości oraz higieny.

 

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej a zawarte umowy

 

Z dniem ogłoszenia upadłości konsumenckiej:

 

1)    wygasają zawarte przez upadłego umowy zlecenia lub komisu, w których był on dającym zlecenie lub komitentem, a także umowy o zarządzanie papierami wartościowymi,

2)    wygasają umowy agencyjne, w razie ogłoszenia upadłości jednej ze stron,

3)    ulegają rozwiązaniu na żądanie jednej ze stron umowy użyczenia, jeżeli rzecz już została wydana,

4)    wygasają umowy pożyczki, gdy przedmiot pożyczki nie został jeszcze wydany,

5)  wygasają umowy kredytu, jeżeli przed ogłoszeniem upadłości kredytodawca nie przekazał środków pieniężnych do dyspozycji upadłego,

6)    wygasają umowy o udostępnienie skrytek sejfowych oraz umowy przechowania zawarte przez upadłego z bankiem.

 

 

Natomiast ogłoszenie upadłości nie ma żadnego wpływu na umowy rachunku bankowego, umowy rachunku papierów wartościowych, umowy rachunku derywatów lub konta rozliczeniowego,  umowy o prowadzenie rachunku zbiorczego upadłego, jak również na umowy obowiązkowego ubezpieczenia majątkowego.

 

Czynności prawne dłużnika po ogłoszeniu upadłości

 

Po ogłoszeniu upadłości nie można obciążyć składników masy upadłości hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem upadłości, a także po jej zaistnieniu.

 

Wyjątkiem jest sytuacja, w której wniosek o wpis hipoteki został złożony w sądzie co najmniej na sześć miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

 

Wpis w księdze wieczystej lub rejestrze dokonany wbrew w/w zakazom, podlega wykreśleniu z urzędu na podstawie postanowienia sędziego-komisarza.

 

Podkreślić trzeba, że postanowienia umowy zastrzegające na wypadek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub ogłoszenia upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły, są nieważne.

 

Także postanowienia umowy, której stroną jest upadły, uniemożliwiające albo utrudniające osiągnięcie celu postępowania upadłościowego jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.

Z kolei umowa przeniesienia własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności jest skuteczna wobec masy upadłości, tylko i wyłącznie jeżeli została zawarta w formie pisemnej z datą pewną.

 

Dłużnik po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej uprawniony jest jedynie do zawierania drobnych umów dotyczących spraw bieżących i życia codziennego, które jednocześnie nie spowodują powstania szkody dla wierzycieli. Ich koszty są pokrywane z majątku niepodlegającego zajęciu przez syndyka.

 

Obowiązki dłużnika po ogłoszeniu upadłości

 

Dłużnik zobowiązany jest do wskazania i wydania syndykowi wszelkich składników swojego majątku wraz z całą dokumentacją, taką jak umowy nabycia, akty notarialne itp. Dotyczy to również całej dokumentacji dotyczącej działalności życiowej upadłego, a więc ksiąg rachunkowych, ewidencji prowadzonej dla celów podatkowych oraz ubezpieczeń społecznych, a nawet prowadzonej korespondencji.

W trakcie prowadzonego postępowania upadłościowego, dłużnik zobowiązany jest do udzielania  syndykowi wszelkich informacji i niezbędnych wyjaśnień w zakresie składników posiadanego majątku, przy czym powinien to czynić rzetelnie, a więc zgodnie ze stanem faktycznym.

 

Skutki pozytywne

 

Najważniejszym skutkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest pełne oddłużenie upadłego, który staje się wolny od wszelkich ciążących na nim zobowiązań finansowych. Umorzenie długów odnosi się jedynie do wierzytelności zgłoszonych przez upadłego we wniosku o jej ogłoszenie oraz zgłoszonych przez syndyka do masy długu i które nie zostały spłacone wskutek likwidacji majątku, jak również w trakcie wykonywania planu spłaty przez upadłego.

 

Z dniem wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, zawieszeniu ulegają wszystkie postępowania windykacyjne, które nie są przedmiotem postępowania sądowego o zapłatę. Wstrzymane też zostaje naliczanie większości rodzajów odsetek, albowiem nadal wzrastać będą jedynie odsetki zabezpieczone rzeczowo, a więc poprzez ustanowienie hipoteki lub zastawu rejestrowego. Ich zaspokojenie będzie możliwe jedynie ze sprzedaży składnika majątku, na którym zostało ustanowione zabezpieczenie rzeczowe.

 

Z chwilą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości podlegają zawieszeniu wszystkie postępowania sądowe toczące się przeciwko upadłemu, jeżeli zostały one wszczęte przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zawieszeniu ulegają również postępowania egzekucyjne, które następnie w wyniku uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, ulegają umorzeniu.