Zmiana i uchylenie planu spłaty wierzycieli

 

Gdy sąd wyda postanowienie o ogłoszeniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, syndyk dokonuje ustalenia składników i wartości masy upadłości, obejmującą majątek i dochody upadłego oraz sporządza listę wierzytelności. Jest ona podstawą do dokonania planu podziału środków, jakie zostały uzyskane wskutek likwidacji mienia będącego własnością upadłego oraz opracowania planu spłaty wierzycieli, zatwierdzanego przez sąd prowadzący postępowanie upadłościowe.

Istnieją jednak sytuacje, w których dochodzi do zmiany lub uchylenia takiego planu. O tym właśnie opowiada niniejszy artykuł. 

 

Przesłanki i procedura zmiany planu spłaty wierzycieli

 

Jeżeli upadły nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd na jego wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może dokonać jego zmiany, przedłużając termin spłaty wierzytelności na dalszy okres nieprzekraczający osiemnastu miesięcy. Na postanowienie sądu w tym przedmiocie przysługuje zażalenie, a na postanowienie sądu drugiej instancji można wnieść skargę kasacyjną.

Jeżeli brak możliwości wywiązania się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli ma charakter trwały i wynika z okoliczności niezależnych od upadłego, sąd na jego wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może uchylić plan spłaty wierzycieli i umorzyć niewykonane zobowiązania upadłego.

W razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli, wynikającej z innych przyczyn niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli oraz upadły może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli. W takim przypadku Sąd orzeka po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli, zaś na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.

Taką samą procedurę stosuje się odpowiednio do wierzycieli, których wierzytelności powstałe przed ustaleniem planu spłaty wierzycieli zostały po jego  ustaleniu stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, ugodą zawartą przed sądem lub ostateczną decyzją administracyjną.

O zmianie planu spłaty wierzycieli sąd orzeka na rozprawie, o której terminie zawiadamia się wierzycieli poprzez obwieszczenie.

 

Przesłanki i procedura uchylenia planu spłaty wierzycieli

 

W razie niewykonywania przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd z urzędu albo na wniosek wierzyciela, po uprzednim wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli, uchyla plan spłaty wierzycieli, chyba że uchybienie obowiązkom jest nieznaczne lub dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie.

 

Skutek taki następuje również w przypadku, gdy upadły:

1) nie złożył w terminie corocznego sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy,

2) w sprawozdaniu z wykonania planu spłaty wierzycieli zataił osiągnięte przychody lub nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, 

3) dokonał czynności prawnej,  dotyczącej jego majątku, która mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli, bez uzyskania zgody sądu, bądź też, gdy czynność ta nie została zatwierdzona przez sąd,

4) ukrywał majątek lub czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Dodać trzeba, że podobnie jak w przypadku zmiany planu spłaty wierzycieli, o jego uchyleniu sąd orzeka na rozprawie, o której terminie zawiadamia się wierzycieli poprzez obwieszczenie.

 

Skutki prawne uchylenia planu spłaty wierzycieli

 

Skutek prawny uchylenia planu spłaty wierzycieli polega przede wszystkim na tym, iż zobowiązania upadłego nie podlegają umorzeniu.

Rezultatem takiego stanu rzeczy jest niemożność ponownego ubiegania się przez upadłego o dokonanie jego oddłużenia przez okres dziesięciu lat oraz uprawnienie wierzycieli do:

1) wszczęcia egzekucji na podstawie wyciągu z zatwierdzonej przez sędziego-komisarza listy wierzytelności co do tej części wierzytelności, która nie została zaspokojona w toku wykonywania planu (planów) podziału funduszów masy upadłości oraz planu spłaty wierzycieli,

2) wytoczenia powództwa o wierzytelności, których "uznania odmówiono w całości lub w części" w toku postępowania, jak również które nie zostały zgłoszone sędziemu-komisarzowi,

3) wszczęcia egzekucji co do wierzytelności, które powstały po ogłoszeniu upadłości w stosunku do masy upadłości.